Silne zmęczenie może zwiększać częstotliwość ich występowania. Jeśli człowiek przez dłuższy czas śpi zbyt mało lub kładzie się spać całkowicie wyczerpany, przejście do snu może być bardziej gwałtowne. Układ nerwowy pozostaje przez krótki czas aktywny, mimo że ciało próbuje się rozluźnić.
Kawa, napoje energetyczne, nikotyna i inne substancje pobudzające mogą utrzymywać aktywność mózgu aż do późnych godzin. Spożywanie ich po południu lub wieczorem może zwiększać prawdopodobieństwo wystąpienia takich zrywów.
Istotną rolę odgrywa również stres i napięcie psychiczne. Kiedy mózg wciąż zajmuje się zmartwieniami lub nierozwiązanymi sytuacjami, ciału trudniej się rozluźnić. Mięśnie mogą pozostawać napięte, a zasypianie staje się bardziej niespokojne.
Częstsze występowanie zrywów mogą również sprzyjać:
- nieregularny tryb snu,
- intensywne korzystanie z telefonu lub innych ekranów przed snem,
- bardzo wymagający trening wykonywany wieczorem.
Niektóre leki wpływające na układ nerwowy również mogą zmieniać jakość snu. Jeśli zrywy pojawiły się po rozpoczęciu nowego leczenia, warto skonsultować się z lekarzem. Nie należy jednak nigdy odstawiać leków bez jego zalecenia.
Czy zryw hipniczny jest niebezpieczny?
W większości przypadków nie.
Sporadyczne szarpnięcia podczas zasypiania są uważane za normalne zjawisko. Mogą występować zarówno u dzieci, jak i dorosłych, także u osób całkowicie zdrowych.
Warto skonsultować się z lekarzem, jeśli:
- epizody występują bardzo często,
- wyraźnie utrudniają zasypianie,
- wywołują silny lęk,
- lub towarzyszą im inne dolegliwości.
Szczególną uwagę należy zwrócić na powtarzające się ruchy występujące przez całą noc, utratę przytomności, dezorientację po przebudzeniu, przerwy w oddychaniu, silne chrapanie lub znaczną senność w ciągu dnia.
Objawy te nie muszą automatycznie oznaczać poważnej choroby, ale powinny zostać skonsultowane z lekarzem pierwszego kontaktu, neurologiem lub specjalistą medycyny snu.
Jak można ograniczyć występowanie tych epizodów
Regularne godziny zasypiania i wstawania pomagają organizmowi lepiej utrzymywać naturalny rytm snu. Najlepiej kłaść się spać mniej więcej o tej samej porze każdego dnia, również w weekendy.
Na kilka godzin przed snem warto unikać kawy i napojów energetycznych. Również nikotyna i alkohol mogą pogarszać jakość snu, nawet jeśli alkohol początkowo wywołuje senność.
Jasne światło emitowane przez ekrany może opóźniać zasypianie. Spokojna wieczorna rutyna bez telefonu, wiadomości i wymagających aktywności pomaga organizmowi lepiej przygotować się do odpoczynku.
Jakościowemu snu sprzyja również dobrze przewietrzona, zaciemniona i nieco chłodniejsza sypialnia. Pomocne mogą być ćwiczenia oddechowe, delikatne rozciąganie, czytanie lub ciepły prysznic.
Zryw hipniczny podczas zasypiania może być nieprzyjemny, ale w większości przypadków jest po prostu naturalną reakcją układu nerwowego. Ciało w rzeczywistości nie spada jedynie dostosowuje się do szybkiego przejścia ze stanu czuwania do snu.